Yüzey İşlem ve Kataforez

Kaplama ömrünün büyük bölümü boya kabininde değil, ondan önceki yüzey işlem hattında belirlenir. Yağ filmi kalan, fosfat kristali düzensiz oluşan ya da yetersiz durulanan bir parçada en iyi boya bile tutunmaz. Kataforez, bu hazırlığın ardından elektriksel yükle uygulanan ve girinti-çıkıntıya eşit ulaşan bir daldırma kaplamadır.

Proses nasıl çalışır

Yüzey işlem hattı kademeli çalışır: yağ alma ile üretimden gelen çekme yağı ve kir uzaklaştırılır, aktivasyon ile fosfat kristalinin çekirdekleneceği noktalar oluşturulur, fosfatlama ile boyanın tutunacağı kristal yapı büyütülür, pasivasyon ile kristal kapatılır ve son olarak deiyonize su durulaması ile iletkenlik hedef değerin altına çekilir.

Kataforez kademesinde parça katot yapılır ve banyodaki reçine tanecikleri elektriksel alan altında yüzeye göç eder. Film kalınlaştıkça direnç artar, akım o bölgeden uzaklaşır ve kaplama henüz ince kalan bölgelere yönelir. Kaplamanın kutu profil içine, kaynak cebine ve gölgeli bölgeye ulaşmasını sağlayan mekanizma budur; sprey ile elde edilemez.

Kataforez sonrası ultrafiltrasyon ile banyodan taşınan reçine geri kazanılır. Bu hem kimyasal tüketimini hem de atık su yükünü belirgin biçimde düşürür.

Yapılandırmayı belirleyen kriterler

Daldırma mı sprey mi

Kutu profil, kapalı kesit ve kaynaklı gövde varsa daldırma zorunludur; sprey o boşluklara ulaşamaz. Düz sac ve açık geometride sprey hat daha az yer kaplar, yatırım ve kimyasal hacmi düşer.

Kademe sayısı

Korozyon hedefi yükseldikçe kademe sayısı artar. Hafif koruma 6 kademeyle çözülebilirken, otomotiv gövde şartnameleri tipik olarak 9–11 kademe ister.

Fosfat tipi

Çinko fosfat yüksek korozyon direnci verir ancak çamur oluşturur ve arıtma yükü getirir. Nano seramik ön işlem daha az atık üretir, düşük sıcaklıkta çalışır ve enerji tüketimini düşürür; korozyon beklentisi orta düzeydeki uygulamalarda tercih edilir.

DI su iletkenliği

Son durulama iletkenliği kaplama kalitesinin doğrudan göstergesidir. Yüksek iletkenlik, banyodan taşınan tuzun yüzeyde kalması demektir; kaplama altında kabarcık olarak geri döner.

Teknik çerçeve

Değerler sektörde yaygın çalışma aralıklarıdır. Her hat; parça geometrisi, hedef kapasite, boya sistemi ve müşteri şartnamesine göre yeniden hesaplanır.

Projelendirmede sık atlanan noktalar

• Drenaj delikleri: Daldırma hatta parçanın hava cebi yapmaması ve banyodan tam boşalması için delik yeri tasarım aşamasında kararlaştırılmalıdır. Sonradan açmak çoğu zaman mümkün olmaz.
• Askı tasarımı: Askı temas noktası kaplanmaz. Temas noktasının görünmeyen ya da korozyon açısından kritik olmayan bölgeye alınması gerekir.
• Banyo hacmi ve devir: Küçük hesaplanan banyo, kapasite arttığında kimyasal dengeyi tutamaz. Hacim, hedeflenen değil gelecekteki kapasiteye göre seçilmelidir.
• Atık su altyapısı: Fosfat çamuru ve durulama suyunun nereye gideceği hat devreye alınmadan çözülmüş olmalıdır.

İlgili başlıklar

• Endüstriyel Fırınlar — kataforez sonrası pişirme
• Konveyör Hatları — daldırma hattı taşıma sistemleri
• Enerji ve Çevre Yönetimi — atık su ve ısı geri kazanımı
• Otomotiv — gövde kataforez uygulamaları